ΑΦΡΙΚΗ: Η ΠΙΟ ΑΔΙΚΗΜΕΝΗ ΗΠΕΙΡΟΣ

Το Copa Africa είναι πλέον παρελθόν, με την Σενεγάλη να στέφεται για πρώτη φορά στην ιστορία της πρωταθλήτρια Αφρικής και τον Σαντιό Μανέ να παίρνει μια μικρή επιβράβευση από τον Θεό για όλα αυτά τα καλά που έχει κάνει για την χώρα του όλα αυτά τα χρόνια.

 Πλέον, οι ομάδες της αφρικανικής ηπείρου στρέφονται στα μπαράζ του Παγκοσμίου κυπέλλου, όπου πέντε από αυτές θα πάρουν το χρυσό εισιτήριο για το Μουντιάλ του Κατάρ. Στόχος τους είναι να φτάσουν όσο πιο μακριά μπορούν και γιατί όχι να διεκδικήσουν και το τρόπαιο αν οι συνθήκες το επιτρέψουν. Πως όμως ξεκίνησε η συμμετοχή των αφρικανικών ομάδων στα παγκόσμια κύπελλα; Ποιες είναι οι μεγαλύτερες επιτυχίες τους και ποια στιγμή έκανε την Αφρική να βρεθεί στο επίκεντρο του ποδοσφαιρικού κόσμου; Οι απαντήσεις στο κείμενο που ακολουθεί.

Όταν η Αφρική μπήκε στο χάρτη

Το παγκόσμιο κύπελλο είχε ξεκινήσει ήδη από το 1930, αλλά μέχρι το 1970 καμία ομάδα από την αφρικανική ήπειρο δεν είχε αγωνιστεί σε αυτό. Η αποικιοκρατία, η αδυναμία των χωρών να στηρίξουν οικονομικά τις εθνικές τους ομάδες και η αδιαφορία της ΦΙΦΑ για συμμετοχή όλων των ηπείρων στο τουρνουά αποτελούσαν, όλα αυτά τα χρόνια, ανασταλτικούς παράγοντες για την συμμετοχή κάποιας αφρικανικής ομάδας σε αυτή την μεγάλη ποδοσφαιρική γιορτή. 

 Όλα αυτά άλλαξαν όμως στο παγκόσμιο κύπελλο του 1970, όταν η ΦΙΦΑ έδωσε για πρώτη φορά ένα και μοναδικό εισιτήριο στην αφρικανική ήπειρο για τα γήπεδα του Μεξικό. Για αυτό το εισιτήριο αγωνίστηκαν 11 χώρες και μετά από τρεις προκριματικές φάσεις το Μαρόκο κατάφερε να επικρατήσει. Η ομάδα του Μπλάγκοζ Βίντινιτς κληρώθηκε στον τέταρτο όμιλο με αντιπάλους την Δυτική Γερμανία, την Βουλγαρία και το Περού. Ο απολογισμός της ήταν δύο ήττες και μια ισοπαλία, όμως αυτός ο πρώτος βαθμός της στη διοργάνωση ήταν και επίσημα ο πρώτος καταγεγραμμένος βαθμός αφρικανικής ομάδας στο παγκόσμιο κύπελλο.

 Στις επόμενες τρεις διοργανώσεις οι ομάδες της αφρικανικής ηπείρου παρά τις μεμονωμένες τους επιτυχίες σε παιχνίδια ομίλων δεν κατάφερναν να κάνουν το βήμα παραπάνω και θα έπρεπε να περιμένουν δεκαέξι ολόκληρα χρόνια για να γίνει αυτό.

Το Μαρόκο ένιωσε το δικό του Déjà vu

Δεκαέξι χρόνια μετά την πρώτη του συμμετοχή στο παγκόσμιο κύπελλο, το Μαρόκο επιστρέφει ξανά στο Μεξικό για να αγωνιστεί στους ομίλους του Μουντιάλ. Αυτή την φορά στον έκτο όμιλο που βρίσκεται έχει να αντιμετωπίσει τρεις πολύ δύσκολες ευρωπαϊκές ομάδες (Αγγλία, Πορτογαλία και Πολωνία). Η ομάδα του Ζοζέ Φαρία εντυπωσιάζει με τις δύο λευκές ισοπαλίες που παίρνει κόντρα σε Αγγλία και Πολωνία τις δύο πρώτες αγωνιστικές, αλλά παρά τις πολύ καλές του εμφανίσεις που πραγματοποιεί κανένας δεν πιστεύει ότι η αφρικανική ομάδα μπορεί να προκριθεί. Άλλωστε, την τελευταία αγωνιστική αντιμετωπίζει την Πορτογαλία, η οποία θέλει οπωσδήποτε την νίκη για να προκριθεί στα νοκ άουτ της διοργάνωσης. Προς έκπληξη όλων όμως το Μαρόκο πραγματοποιεί μια από τις καλύτερες εμφανίσεις του και διαλύει τους Ίβηρες με 3-0 σε κάτι παραπάνω από εξήντα λεπτά αγώνα. Το μόνο που κατάφερε η Πορτογαλία ήταν να μειώσει με τον Ντιαμαντίνο στο τελικό 3-1. Το Μαρόκο όχι μόνο είχε προκριθεί, αλλά είχε πάρει και την πρώτη θέση στον όμιλο.

 Στην επόμενη φάση, αποκλείστηκε από την Δυτική Γερμανία, από την οποία έχασε με 1-0. Σκόρερ του μοναδικού τέρματος του παιχνιδιού ήταν ο Ματέους στο 88' λεπτό της συνάντησης. Παρά τον αποκλεισμό όμως, το Μαρόκο είχε αποδείξει ότι η Αφρική είναι εδώ και οι ομάδες της μπορούν να διεκδικήσουν την πιθανότητα τους προς το όνειρο.

Οι κορυφαίοι οχτώ έχουν άρωμα Αφρικής

Τα επόμενα χρόνια ομάδες της Αφρικής, ορμώμενοι από την επιτυχία του Μαρόκο, κατάφεραν όχι απλά να περάσουν τους ομίλους, αλλά και να βρεθούν στις οχτώ καλύτερες ομάδες του κόσμου.

Η πρώτη που άνοιξε το χορό ήταν το Καμερούν στο παγκόσμιο κύπελλο του 1990 που διεξήχθη στην Ιταλία. Η παρέα του Ροζέ Μιλά κατάφερε να περάσει πρώτη από όμιλο με Αργεντινή, Σοβιετική Ένωση και Ρουμανία, ενώ στην φάση των δεκαέξι απέκλεισε την Κολομβία του Ρενέ Χιγκίτα. Η πορεία προς την κορυφή σταμάτησε στους οχτώ απέναντι στην Αγγλία. Παρότι τα λιοντάρια προηγούνταν μέχρι το 83 με 2-1 δεν κατάφεραν πάρουν την πρόκριση, καθώς ο Γκάρι Λίνεκερ με δύο γκολ ( ένα στην κανονική διάρκεια και ένα στην παράταση) ανέτρεψε την κατάσταση και έδωσε την πρόκριση για τα ημιτελικά στην χώρα του.

Η δεύτερη αφρικανική χώρα που κατάφερε να φτάσει μέχρι τα προημιτελικά ήταν η Σενεγάλη το 2002 στα γήπεδα της Κορέας και της Ιαπωνίας. Η ομάδα του Μπρούνο Μετσού καταφέρνει να πάρει την δεύτερη θέση σε όμιλο με Γαλλία, Δανία και Ουρουγουάη, ενώ στην φάση των δεκαέξι περνάει στην παράταση και το εμπόδιο της Σουηδίας. Αυτή που θα της στερήσει τα ημιτελικά είναι η Τουρκία, η οποία με το χρυσό γκολ του Ιλχάν στο 94' λεπτό της παράτασης θα πάρει την πρόκριση.

Τρίτη και τελευταία, μέχρι στιγμής, αφρικανική χώρα που έφτασε μια ανάσα από τα ημιτελικά ενός Μουντιάλ είναι η Γκάνα στο παγκόσμιο κύπελλο του 2010 που έγινε στην Νότια Αφρική. Η ομάδα του Μιλοβάν Ράζεβατς, έχοντας μια πολύ καλή φουρνιά, κατάφερε να περάσει ως δεύτερη σε όμιλο με Γερμανία, Σερβία και Αυστραλία. Στην φάση των δεκαέξι κατάφερε να ξεπεράσει το εμπόδιο των ΗΠΑ και έκλεισε ραντεβού με την Ουρουγουάη στους οχτώ. Εκεί, ο Ασαμόα Γκιάν  σπατάλησε την μεγαλύτερη ευκαιρία που δόθηκε ποτέ σε αφρικανική ομάδα να βρεθεί στα ημιτελικά, καθώς αστόχησε στο πέναλτι που κέρδισε η ομάδα του. Τελικά, η χώρα της λατινικής Αμερικής ήταν αυτή που πανηγύρισε την πρόκριση στα πέναλτι με 4-2.

This time for Africa

Με την έλευση της δεύτερης δεκαετίας του 2000 συντελείται ένα ιστορικό ποδοσφαιρικό γεγονός, καθώς για πρώτη φορά χώρα της αφρικανικής ηπείρου διοργανώνει το παγκόσμιο κύπελλο. Αυτή είναι η Νότια Αφρική, η οποία το καλοκαίρι του 2010 γίνεται το κέντρο του πλανήτη.

 Η διαδικασία ανάθεσης ξεκίνησε ήδη από το 2000 και πέντε αφρικανικές χώρες ( Νότια Αφρική, Μαρόκο, Αίγυπτος, Λιβύη και Τυνησία) είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την διεξαγωγή του. Τελικά, στην ψηφοφορία για την ανάδειξη της διοργανώτριας χώρας που έγινε στην Ζυρίχη το 2004 συμμετείχαν μόνο οι τρεις πρώτες και νικήτρια αναδείχθηκε η Νότια Αφρική. Παρά τις φήμες που ακούστηκαν τα επόμενα χρόνια για αλλαγή χώρας διεξαγωγής του παγκοσμίου κυπέλλου, τελικά η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε κανονικά, με τον Νέλσον Μαντέλα να βλέπει ένα όνειρο του να γίνεται πραγματικότητα.

 Η Νότια Αφρική μπορεί να μην έφτασε μακριά στην διοργάνωση ( αποκλείστηκε από τους ομίλους), όμως η διεξαγωγή και μόνο ενός τέτοιου τουρνουά σε χώρα της αφρικανικής ηπείρου σηματοδότησε μια νέα εποχή για το παγκόσμιο ποδόσφαιρο.

Μην κλέβεις Ευρώπη

Η τύχη των εθνικών ομάδων της αφρικανικής ηπείρου θα ήταν τελείως διαφορετική αν οι Ευρώπη δεν "δανειζόταν" τους καλύτερους ποδοσφαιριστές τους.

 Ουκ ολίγες φορές έχουμε δει κορυφαίους παίκτες με αφρικανική καταγωγή να αγωνίζονται σε ευρωπαϊκές χώρες που παλαιότερα είχαν υπό τον έλεγχο τους  χώρες της Αφρικής. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο Ζινεντίν Ζιντάν, ο Κιλιάν Εμπαμπέ και παλαιότερα ο Εουσέμπιο. Η μάστιγα αυτή ξεκινά από το γεγονός ότι οι άνθρωποι αυτοί ψάχνουν για μια καλύτερη ζωή και ξέρουν ότι αν δεχτούν να παίξουν για αυτές τις εθνικές ομάδες θα μπορέσουν ευκολότερα να κάνουν τα όνειρα τους πραγματικότητα. Αυτό έχει όμως αποτέλεσμα να μην αφήνουν άλλες χώρες να λάμψουν και να δείξουν την ποδοσφαιρική τους αξία στο παγκόσμιο στερέωμα. Δυστυχώς, αυτή η συνθήκη δύσκολα θα σταματήσει, καθώς το ποδόσφαιρο έχει γίνει εδώ και πολλά χρόνια ένα μεγάλο χρηματιστήριο και οι παίκτες μετοχές των εκάστοτε εταιριών- ομάδων. Η αγνή αγάπη για το ποδόσφαιρο έχει σβήσει.

Το Κατάρ δίνει την μεγάλη ευκαιρία

Όσο και αν ακούγεται οξύμωρο, το παγκόσμιο κύπελλο του Κατάρ μπορεί να δώσει την τεράστια ευκαιρία στις ομάδες της Αφρικής να πρωταγωνιστήσουν. Η περίοδος που θα γίνει το τουρνουά, αλλά και οι κλιματικές συνθήκες που θα επικρατήσουν, μπορούν να κάνουν την διοργάνωση αμφίρροπη και ανοιχτή σε αουτσάιντερ που θα θελήσουν να κλέψουν την λάμψη των φαβορί. Επιπλέον, οι αφρικανικές ομάδες πλέον διαθέτουν ακόμα περισσότερους ποδοσφαιριστές που έχουν εμπειρία από κορυφαία πρωταθλήματα και μπορούν να ηγηθούν των προσπαθειών τους για κάτι καλό στην διοργάνωση. Αυτό που μένει να φανεί τώρα είναι ποιες θα είναι οι ομάδες που θα εκπροσωπήσουν την Αφρική στην διοργάνωση και σε τι κατάσταση θα βρίσκονται οι ομάδες τότε.